Dünya Şifre Günü kapsamında Kaspersky uzmanları, 2023-2026 yılları arasında ortaya çıkan büyük veri sızıntılarında yer alan 231 milyon benzersiz parolayı analiz ederek dikkat çekici sonuçlara ulaştı. Araştırmaya göre günümüzde kullanılan parolaların yüzde 68’i bir gün içinde kırılabiliyor. Bunun yanı sıra, ele geçirilen parolaların büyük bölümünün bir rakamla başladığı ya da sona erdiği görüldü. Bu yaygın kullanım alışkanlığı, parolaları kaba kuvvet (brute force) saldırılarına karşı daha savunmasız hale getiriyor. Öte yandan kullanıcıların, popüler kültür ve olumlu çağrışım yapan kelimeleri tercih ettiği de dikkat çekiyor. Örneğin son birkaç yılda analiz edilen parolalarda “Skibidi” kelimesinin kullanım oranı 36 kat artış gösterdi. Bu yükseliş, internet trendinin popülerleşmesiyle paralel ilerledi.
Son yıllarda güvenli parola oluşturma kuralları giderek daha fazla gündeme geliyor. Birçok dijital servis artık kullanıcılarından en az 10 karakter uzunluğunda, büyük harf, rakam ve özel karakter içeren parolalar talep ediyor. Ancak geçmiş yıllardaki sızdırılmış parola verilerinin karşılaştırmalı analizi, yalnızca bu temel kurallara uymanın brute force veya yapay zekâ destekli saldırılara karşı yeterli koruma sağlamadığını ortaya koyuyor.
Kaspersky uzmanları, kullanıcıların daha güçlü ve güvenli parolalar oluşturabilmesi için dikkat edilmesi gereken noktaları ve en sık yapılan hataları paylaşıyor.
Rakam ve sembol kullanımında daha yaratıcı olun
Yalnızca tek bir özel karakter içeren sızdırılmış parolalar incelendiğinde, en sık kullanılan sembolün yüzde 10 oranıyla “@” işareti olduğu görülüyor. Onu yüzde 3 ile nokta (.) takip ediyor. Tüm analiz edilen parolalar arasında ise “@” en yaygın ikinci karakter olurken, üçüncü sırada “!” yer alıyor.
Rakam kullanımında da benzer derecede öngörülebilir kalıplar dikkat çekiyor:
İncelenen parolaların yüzde 53’ü rakamlarla sona eriyor.
Yüzde 17’si rakamlarla başlıyor.
Yaklaşık yüzde 12’si, 1950-2030 yılları arasındaki tarihlere benzeyen sayı dizileri içeriyor.
Sızdırılmış parolaların yüzde 3’ünde “qwerty” veya “ytrewq” gibi klavye dizilimleri yer alırken, en yaygın örnekleri “1234” benzeri sayısal diziler oluşturuyor.
Kaspersky Veri Bilimi Ekibi Lideri Alexey Antonov, özellikle yaygın kullanılan sembollerin, sayıların veya tarihlerin parolanın başında ya da sonunda kullanılmasının siber suçlular için brute force saldırılarını önemli ölçüde kolaylaştırdığına dikkat çekiyor. Antonov’a göre bu nedenle daha az tercih edilen karakterlerin kullanılması ve tahmin edilmesi kolay sayı ya da klavye dizilimlerinden kaçınılması gerekiyor.
“Brute force saldırıları, doğru parola bulunana kadar tüm olası karakter kombinasyonlarını sistematik şekilde deneyerek çalışır. Saldırganlar kullanıcıların hangi karakterleri daha sık tercih ettiğini bildiğinde, parolanın kırılması için gereken süre ciddi ölçüde azalır. Tahmin edilebilir semboller seçme eğiliminden kaçınmak için, harf, rakam ve özel karakterleri eşit olasılıkla üreten parola oluşturucuların kullanılması büyük önem taşıyor” diyor Antonov.
Kelime Kullanımından Kaçının: Duygular ve Akımlar Risk Taşıyor
Araştırma, duygusal veya popüler kelimelerin sıklıkla parolanın temelini oluşturduğunu kanıtlıyor. 2023-2026 yılları arasında “Skibidi” kelimesinin kullanımındaki 36 katlık artış, internet kültürünün siber güvenliğe olan doğrudan yansımasını gösteriyor.
Kaspersky uzmanlarının pozitif ve negatif kelimeler üzerine yaptığı analizde, pozitif kelimelerin çok daha baskın olduğu görüldü. Parolalarda en sık rastlanan kelimeler arasında “love”, “magic”, “friend”, “team”, “angel”, “star” ve “eden” gibi ifadeler yer alıyor. Bununla birlikte “hell”, “devil”, “nightmare” ve “scar” gibi negatif kelimeler de listede kendine yer buluyor.
Antonov bu konuda şu öneride bulunuyor: “Sonuna bir rakam veya sembol eklense bile tek bir kelimeden oluşan parolalar zayıf tercihlerdir. Bu kalıplar çok öngörülebilir olduğu için saldırganlar tarafından kolayca tahmin edilebilir. Bunun yerine, birbiriyle ilgisiz birkaç kelimeyi bir araya getiren, aralara rakamlar ve sem
News
