Dünyada yalnızca iki nüshası bulunan 15. yüzyıl eseri Düstûrnâme-i Enverî, 1531 basımı Aristoteles, Girit’ten İzmir’e kurtarılarak getirilen Kur’an-ı Kerim ve Kâtip Çelebi’nin yüzyıllar öncesinden İzmir’i gösteren haritası… İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Milli Kütüphane’nin eşsiz koleksiyonunun kapılarını “Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” sergisiyle açtı. Yüzyılları, savaşları ve göçleri aşarak bugüne ulaşan 61 nadir eser Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde (AASSM) 15 Kasım’a kadar ziyaretçilerini bekliyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, kentin belleğinde saklı kalan yüzyıllık kültür hazinelerini gün ışığına çıkardı. Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM) ile 1912 yılından bu yana İzmir’e hizmet veren İzmir Milli Kütüphane iş birliğinde hazırlanan özel seçki; dünya tarihinden Ege’nin denizcilik geçmişine, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan 61 nadir eseri ilk kez bir araya getirdi. “Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” sergisinde her eserin ardında ayrı bir yolculuk bulunuyor. Dünyada bilinen iki nüshasından biri İzmir’de korunan Düstûrnâme-i Enverî, yaklaşık beş asır önce Basel’de basılan Aristoteles’in Toplu Eserleri, Kâtip Çelebi’nin İzmir, Çeşme ve Foça’yı kayıt altına aldığı Cihannümâ, 1922’de Girit’ten İzmir’e getirilen Kur’an-ı Kerim ve Kurtuluş Savaşı’nın askerî harekâtlarını gösteren haritaları da içeren 1927 basımı Nutuk aynı seçkide buluşuyor. AASSM’de geçen hafta açılan sergi 15 Kasım’a kadar ziyaret edilebilecek.
“Türkiye’nin en büyük kültür hazinelerinden biri”
APİKAM Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı, İzmir Milli Kütüphane’nin özel seçkisinin İzmir’de ilk kez bu kapsamda ziyaretçilerle buluştuğunu belirterek, “İzmir Milli Kütüphane, 2 milyonu aşkın kitabı ve 4 bini aşkın el yazmasıyla yalnızca İzmir’in değil, Türkiye’nin de en büyük kültür hazinelerinden biri. Bu eşsiz koleksiyonun İzmirlilerle buluşması gerektiğini düşündük. Her iki kurumdan da sergi ekipleri oluşturuldu ve ortak bir çalışma yürütüldü” diye konuştu. Saygı, serginin hayata geçirilmesine verdikleri destek nedeniyle İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’a, İzmir Milli Kütüphane Vakfı Başkanı Ulvi Puğ’a ve sergi danışmanı Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya’ya teşekkür etti.
Dünyada iki nüshası var, biri İzmir’de
Seçkinin en dikkat çekici parçalarından Düstûrnâme-i Enverî, yalnızca nadirliğiyle değil, Ege tarihine ilişkin aktardığı bilgilerle de öne çıkıyor. Dünyada bilinen iki nüshasından birinin Fransa Ulusal Kütüphanesi’nde, diğerinin İzmir Milli Kütüphane’de bulunduğu belirtilen eser, 15. yüzyılda Enverî mahlaslı bir şair tarafından kaleme alındı. Kent Arşivi’nden tarihçi Selin Ezel Çakar, eserin 3 bin 750 beyitten oluşan manzum bir tarih kitabı olduğunu belirterek, “Eser; genel dünya tarihi, Aydınoğulları Beyliği ve Osmanlı Devleti’nin kuruluş döneminden Fatih Sultan Mehmet dönemine kadar olan süreci kapsıyor. Özellikle Aydınoğulları Beyliği, Gazi Umur Bey’in deniz seferleri ve Ege tarihi hakkındaki döneme ilişkin bilgi sunan nadir kaynaklardan biri ve bilgi birinci elden aktarıldığı için tarihçiler arasında benzersiz eserler arasında yer alıyor” dedi. Düstûrnâme-i Enverî, Aydınoğulları Beyliği ve Gazi Umur Bey’in deniz seferlerine ilişkin kayıtlarıyla Ege’nin yüzyıllar önceki siyasi ve denizcilik tarihinin önemli yazılı tanıklarından biri olarak kabul ediliyor.
1531’de Basel’de basıldı, bugün İzmir’de
Koleksiyonun en eski basılı eserlerinden biri ise Aristoteles’in Toplu Eserleri. 1531 yılında Basel’de basılan yaklaşık beş asırlık çalışma, bugün İzmir Milli Kütüphane koleksiyonunda korunuyor. Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi’nden Onur Eryeşil, eserin önemini, “1531 basımlı bir eser. Aristoteles’in bilinen bütün eserlerini ihtiva ediyor. Basel kentinde basılıyor. Kitabın bir diğer özelliği de editörlüğünü ünlü hümanist düşünür Rotterdamlı Erasmus’un yapması. Bu açıdan da değerli” sözleriyle anlattı. Eserin giriş bölümünün Latince, metinlerinin ise Eski Yunanca olduğunu belirten Eryeşil, kitapta MS 3. yüzyılda yaşamış Diogenes Laertios’un Aristoteles’in yaşamını anlatan metninin de bulundu
News
